Naukowcy: Można uniknąć nawet 40 proc. nowotworów. To zależy tylko od nas

Głównie to dotyczy dwóch czynników ryzyka. Tak wynika z badań grupy kilkunastu naukowców z Francji, Szwajcarii, Kanady i Japonii. Wyniki ich analizy zostały właśnie opublikowane w Nature Medicine.

Alkohol, papierosy i infekcje

Badacze przeanalizowali dane dotyczące 36 rodzajów raka z 185 krajów. Analiza wykazała, że ponad 7 mln diagnoz było związanych modyfikowalnymi czynnikami ryzyka raka. Czyli takimi, które można wyeliminować, zmienić, kontrolować lub nimi zarządzać, aby zmniejszyć prawdopodobieństwo rozwoju choroby.

Na pierwszym miejscu wśród tych czynników znalazło się palenie papierosów. Na kolejnych: rozmaite infekcje grożące rozwojem nowotworów i spożywanie alkoholu. "Unikanie takich czynników ryzyka jest jednym z najskuteczniejszych sposobów, w jaki możemy potencjalnie zmniejszyć obciążenie nowotworami w przyszłości” – mówi jedna z autorek badania, Hanna Fink, epidemiolog onkologiczny z Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem Światowej Organizacji Zdrowia (International Agency For Research On Cancer, IARC).

Naukowcy przypominają, że nowotwory są główną przyczyną zachorowań i zgonów na całym świecie, a liczba zachorowań wzrośnie w ciągu najbliższych dekad, jeśli obecne trendy się utrzymają.

Przeprowadzone kilka lat temu badania sugerowały, że 44 proc. zgonów z powodu nowotworów na świecie można przypisać przyczynom, których można uniknąć lub które można kontrolować.

38 proc. przypadków raka można było uniknąć

Najnowsze badanie skoncentrowało się nie na zgonach, ale zachorowaniach. Wzięło pod uwagę 30 modyfikowalnych i dobrze udokumentowanych czynników ryzyka rozwoju nowotworów. Oprócz papierosów i alkoholu były to m.in. wysoki wskaźnik masy ciała (BMI), zbyt mała aktywność fizyczna, spożywanie bezdymnych wyrobów tytoniowych, niewystarczające karmienie piersią, zanieczyszczenie powietrza, promieniowanie ultrafioletowe, 9 czynników zakaźnych i 13 rodzajów narażenia zawodowego.

Z 18,7 mln nowych przypadków raka wykrytych 2022 r. do uniknięcia było 7,1 mln, czyli 38 proc. W skali globalnej głównym czynnikiem przyczyniającym się do zachorowań, było palenie tytoniu, odpowiadające za około 15 proc. przypadków, którym można było zapobiec. Na kolejnych miejscach znalazły się infekcje (10 proc.) i spożycie alkoholu (3 proc.). Rak płuc, żołądka i szyjki macicy stanowiły prawie połowę wszystkich przypadków raka, którym można było zapobiec.

Jeśli chodzi o kobiety, do uniknięcia było około 30 proc. z 9,2 mln przypadków. Ponad 11 proc. z nich było związanych z infekcjami, takimi jak te wywołane przez wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) — główną przyczynę raka szyjki macicy. Większość tych przypadków wystąpiła w regionach o niskich i średnich dochodach, takich jak Afryka Subsaharyjska, gdzie wskaźniki zachorowań na raka szyjki macicy są najwyższe. Z kolei palenie tytoniu było dominującą przyczyną zachorowań na raka wśród kobiet w regionach o wysokich dochodach, w tym w Ameryce Północnej i większości krajów Europy.

W populacji mężczyzn palenie papierosów mogło spowodować niemal 25 proc. z 4,3 mln rozpoznań. Ten czynnik ryzyka był główną zachorowań u mężczyzn mieszkających zarówno w regionach o niskich, jak i wysokich dochodach. Na drugim miejscu znalazły się zakażenia – występujące głównie w niektórych częściach Afryki, Azji i Ameryki Południowej – a następnie spożycie alkoholu.